Li Po

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar
Uiquipedia:Wikipedia:Llista d'artículos que toa Wikipedia tien que tener/Archivu
Uiquipedia:Wikipedia:Llista d'artículos que toa Wikipedia tien que tener/Archivu
"Li Po declamando". Tinta sobre papel fechu por Liang K'ai nel sieglu XIII

Li Po o Li Bai (chinu: 李白, pinyin: Lǐ Bái, Wade-Giles: Li Pai) (701-762) foi un poeta chinu consideráu'l meyor poeta románticu de la dinastía Tang. El calter 白, pronunciáu bái en mandarín modernu, pronunciábase enantes , motivu pol que'l so nome se trescribía como Li Po, representación según el sistema Wade-Giles d’esta pronunciación anticuada.

Conocíu como'l poeta inmortal, alcuéntrase ente los más respetaos poetes de la hestoria de la lliteratura china. Milenta poemes suyos consérvense anguaño. El mundu occidental introduxo los trabayos de Li Bai a traviés de tornes llibres de versiones en xaponés, realizaes por Ezra Pound. De Li Bai destáquense la so imaxinación escéntrica y les imáxenes taoístes vertíes na so poesía, al tiempu que la so afición a la bebida. Al igual que Du Fu, Li Bai pasara gran parte de la so vida viaxando, y gozara d’una bona situación económica. Dizse que s’afogó nel ríu Yangtsé, al cayer de la chalana cuando, tando baxo los efeutos del alcohol, trataba d'abrazar la lluna.

Biografía[editar | editar la fonte]

Li Bai foi'l fíu d'un mercader ricu. Suel atribuyise como'l so llugar de nacimientu Suiye, n'Asia Central, (cerca del actual Tokmak en Kirguistán). A los cinco años, la so familia coló pa Jiangyou, cerca de la moderna Chengdu na provincia de Sichuan. Foi influyíu pol confucionismu y el taoísmu, pero finalmente la so herencia de familia nun-y permitió grandes oportunidaes dientro l'aristocrática dinastía Tang. Magar que quixera convertise n'oficial, nun llegó a presentase al esame del serviciu civil chinu. Poro, a los 25 años, entamó a viaxar per China, desarrollando una personalidá xabaz y llibre. Esta imaxe esteló tanto a aristócrates como a xente común y Li Bai foi a la fin presentáu al emperador Xuan Zong en 742.

Algamó un cargu na Academia Hanlin, que formaba a intelectuales espertos pa la corte imperial. Li Bai foi amás cuasique dos años poeta oficial del emperador, pero a la fin despidiéronlu por una indiscreción que nun s'asoleyó. Poro, vagó per China'l restu la so vida. Conoció a Du Fu na seronda de 744 y volvió atopalu l'añu siguiente. Foron les dos ocasiones que s'alcontraron, pero la so amistá siguió siendo mui importante pa Du Fu (caltiénense una docena de los sos poemes al rodiu de Li Bai). Cuando la rebelión d'An Lushan axuntóse a un llevantamientu escontra l'emperador, anque nun se conoz de xuru si foi un allistamientu voluntariu. El fracasu la rebelión finó col so segundu exiliu en Yelang. Foi absueltu enantes de que'l tiempu del esterramientu finara.

Li Bai morrió en Dangtu, anguaño Anhui. Dellos espertos creen que la so muerte foi'l resultáu d'un envenenamientu con mercuriu dempués d'un llargu historial de consumu de ferviatos taoístes pa la llonxevidá. Otros creen simplemente que morrió d'intoxicación etílica.