Francesc Pi i Margall

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar
Francesc Pi i Margall, primer presidente de la Primera República Española y segundu mandatariu de la mesma

Francesc Pi i Margall[1] (Barcelona, 29 d'abril de 1824- , Madrid, 29 de payares de 1901) foi un llíder políticu, cimeru presidente de la Primera República Española[2], segundu mandatariu durante esta dómina. Lo acertáu de la so crítica a los gobiernos y al réxime y el cumplimentu de les sos previsiones, quedó patente nel conflictu escontra Cuba y la guerra escontra Estaos Xuníos. Pi i Margall foi l'únicu en defender primero l'autonomía, y más tarde, la dixebra de Cuba d'España, y opúnxose sobromanera a la guerra con Estaos Xuníos. Tamién foi un gran escritor, llegando a espublizar numberoses obres, incluso de les censuraes tres el golpe d'Estáu de Manuel Pavía.

Pi i Margall, foi fíu d'un obreru testil, ñacíu en Barcelona en 1824. En 1831 entama la so triyadura nel seminariu, u alquier la so afición poles humanidaes, y de mou especial, poles llingües clásiques, finándolu en 1837 pa matriculase na Facultá de Drechu. En 1847 tresllada la so residencia a Madrid, doctorándose en lleis. Nesta etapa entama a collaborar na prensa escribiendo pa la revista El Renacimiento, y tamién na crítica teatral, escribiendo nel periódicu El Correo, el cual sofre'l so pesllamientu coincidiendo col primer artículu de Margall. Esta circunstancia oblíga-y a xurdir una nueva fonte d'ingresos, aprofitando trabayar nuna sucursal de la banca catalana Martí. Ente tanto, fina la inconclusa obra de Piferrer, Recuerdos y bellezas de España, na que fina'l volume dedicáu a Cataluña, fai la parte de Granada y de los apartaos sobro Sevilla. Darréu arribó a Madrid, afáyase al Partíu Demócrata, destacando durante los fechos revolucionarios de xunetu de 1854. Esi mesmu añu espubliza La Reacción y la revolución, obra na qu'espón el so pensamientu políticu, y au s'aprecien les influencies d'autores como Herder, Proudhon y Hegel, ente otros. En 1856 fundó la revista La Razón, qu'al trunfar el golpe moderáu d'O'Donnell, ye clausurada, escorriendo a Vergara, Guipúzcoa, fasta mediaos de 1857, momentu nel que gracies a María Rivero, torna a Madrid pa entrar na redacción del periódicu demócrata La Discusión, del que con ún intervalu pa collaborar nel bufete d'Estanislau Figueras, llega en 1864 a ser el so direutor.

Tres los sucesos del cuartel de San Gil (en 1866), refúxase en París, u sigui dalgunos cursos na so universidá, y torna les obres básiques de Proudhon. Desendolca la so creencia na revolución forzosa, movimientu qu'inspiráu nel aprófitu federalista, asentaríase sobro la llibertá de los pactos como sustitutos del conceutu d'autoridá. Trunfante La Gloriosa, torna del so esiliu parisín entamáu tres los sucesos de xunu de 1866. Ye elixíu diputáu por Barcelona, y forma parte de les Corte, que redauten la Constitución de 1869. Al mesmu tiempu perfílase como'l llíder del Partíu Republicán Federalista, nel qu'algama la so xefatura en marzu de 1870, dirección que pierde por disputes internes sobro la Comuna de París. Dende'l so escañu destacó pola defensa de los drechos de individuales que, sigún entendía, nun podíen costituyir matería llexisllable; pol derrocamentu de la monarquía y l'establecimentu nel so llar d'una República Federal.

Cuando en febreru de 1873 costitúyese'l primer gobiernu de la Primera República, el so presidente, Estanislau Figueras, llámalu pa que s'encargue de la cartera de Gobernación, ministeriu dende'l qu'hebo de contener el movimientu cantonalista[3]. Dimitió Figueras poco dempués, y accede al poder, el 11 de xunu, con un ampliu plan de reformes que contemplara ente otros proyeutos, la redacción d'una nueva llei fundamental, formalizar la separación ente Ilesia y Estáu, reorganizar l'Exércitu, reducir la xornada llaboral a 9 hores y regular el trabayu de los neños: les sos midíes de gobiernu nin siquiera llegaran a esbozase, darréu que'l 18 de xunetu dimitió, nun solo desbordáu polos acontecimientos qu'España vivió, sinon fustigáu pol ala más intransixente del so partíu (abandonu de los escaños parllamentarios federalistes más radicales). Ye durante esti periodu, cuandu diz la so famosa frase:

"Les convicciones polítiques son como la virxinidá: una vegada perdíes, nun tornen a recobrase"

Francesc Pi i Margall

Una vegada finada la República, en 1874, retírase de la política, a la que nun tornaría fasta diez años dempués, nel qu'obtién acta de diputáu, escañu que renueva en 1886, 1891 y 1893. Nesa dómina, amás d'escribir los sos llibros, La República y Las Nacionalidades, escribió obres lliteraries del calter de don Juan Tenorio. Tamién asiste a la división del so partíu (Figueras, Ruíz Zorrilla, Castelar, Almirall), con unos restos que a dures penes consigue caltener fiel al so pensamientu federalista, ideariu que renóvase nel proyeutu de costitución federal aprobáu en Zaragoza en 1883, y más en 1894, cola espublización del Programa del Partíu Federal. Tola so vida, fasta la so muerte, Pi desendólcase ente la política más tresparente, les sos idees federalistes y l'arte d'escribir, nel que sofriera milenta vegaes la censura (Historia de la Pintura en España o Estudios sobre la Edad Media, ente otros). En 1890 fundó en Madrid otru selmanariu, El Nuevo Régimen, permolestu pal poder, al costituyíse tribuna favorecedora del dixebramientu de Cuba. Muerre'l 29 de payares de 1901 en Madrid a los setenta y siete años.

Recuerdos y Bellezas de España, llibru entamáu por Piferrer y fináu por él

Obres de Pi i Margall[editar | editar la fonte]

  • Recuerdos y Bellezas de España, non coñeciu.
  • La España Pintoresca, 1841.
  • Historia de la Pintura en España, 1851. (Censuráu).
  • Estudios de la Edad Media, 1851. Espublizáu per primera vegada en 1873 (Censuráu).
  • El eco de la revolución, 1854.
  • La reacción y la revolución, 1855.
  • Declaración de los treinta, 1864.
  • La República de 1873, 1874.
  • Joyas literarias, 1876.
  • Las nacionalidades, 1877.
  • Historia General de América, 1878.
  • La Federación, 1880.
  • Observaciones sobre el carácter de Don Juan Tenorio, 1884.
  • Las luchas de nuestros días, 1884.(Censuráu).
  • Primeros diálogos, ensin datar.
  • Amadeo de Saboya, ensin datar.
  • Programa del Partido Federal, 1894.

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. En catalán Francesc Pi i Margall, nome a vegaes aceptáu o non
  2. El cimeru nesti mandatu foi Estanislau Figueras, poro, durante'l so gobiernu la Constitución nun foi escrita, polo que nun se-y consideró como presidente la República
  3. Ver:Cantón de Cartagena


Predecesor:
Estanislau Figueras
Presidente'l del Poder Executivu de la República Española
11 de xunu - 18 de xunetu de 1873
Socesor:
Nicolás Salmerón Alonso