Diccionariu

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar

Un diccionariu ye una obra de consulta de pallabres o términos ordenaos davezu alfabéticamente. D'esta compilación dase la so significación, etimoloxía, ortografía y, nel casu de delles llingües, fíxase la so pronuncia y separtación en sílabes.

La disciplina encargada, amás d'otres xeres, de la ellaboración de diccionarios ye la lexicografía. La información que furne cambia col tipu de diccionariu en custión. Atópense polo xeneral na forma de llibros imprentaos, pero hailos tamién en versión elleutrónica al traviés d'unprograma que fai furrular un ordenador o n'Internet.

Un diccionariu llatinu multi-volume na Biblioteca de la Universidá de Graz.

Oríxes[editar | editar la fonte]

Considérase que los primeros diccionarios surde en Mesopotamia. Esta afirmación ñaz del descubrimientu de dellos testos cuneiformes na Biblioteca d'Asurbanipal, en Nínive, que rellacionaben pallabras sumeries.

Tipos[editar | editar la fonte]

Hai delles clases de diccionarios, tocante a la so función y usu dixébrense en:

  • De la llingua: Nellos desplícase con brevedá'l significáu de les pallabres d'una llingua determinada. Fáenlos davezu les Academies de la Llingua como por exemplu'l DALLA.
  • De sinónimos y antónimos: Nestos diccionarios rellaciónense pallabres de significaos asemeyaos y opuestos, pa facilitar la eleición d'éstes al redautar testos. Los más cenciellos llimítense a dar un llistáu de pallabres pa caduna de les entraes, pero dellos indiquen amás les diferencies de matiz cola pallabra, ensin ser un tesauru, comentáu llueu.
  • D'idiomes: Son los diccionarios nos que s'indiquen les pallabres equivalentes n'otru idioma o idiomes. Ye vezu atopar esta clas de diccionarios nun mesmu volume col idioma opuestu, de tala forma que puen consultase les pallabres de dambos idiomes.
  • Especializaos: Trátase de diccionarios dedicaos a pallabres o términos d'un mesmu campu o téunica como, por exemplu; la informática, la xardinería, la inxeniería, la xenética, la heráldica, el llinguax SMS, pesos y midides o abreviatures, etc.
  • Inversos o de rimes: Son diccionarios de la llingua cola particulariedá de que tán ordenaos alfabéticamente según les últimes lletres de cada pallabra, en cuenta de les primeres. El so usu principal ye buscar pallabres que rimen con otra col envís de facer poesíes y versos. Dellos nun incluyen definiciones, namái que'l llistáu de pallabres.
  • De gramática: nestos diccionarios nun s'ordenen pallabres, sinón estructures gramaticales. El so usu principal ye pa persones que tán deprendiendo un idioma estranxeru, permitiéndo buscar estructures gramaticales d'un testu y consultar nellos el so significáu y construcción.
  • D'uso práuticu: Recueyen aceiciones nes pallabres que nun tán reconocíes pol órganu competente (como l'Academia de la Llingua Asturiana n'Asturies) pero que, per contra, siguen emplegándose d'un mou ampliu na sociedá.
  • De duldes: Recueyen pallabres y frases con significáu desvirtuáu y nun significan na sociedá lo que nun diccionariu de la llingua ponen. Estos diccionarios ayuden a un redautor o escritor a emplegar los términos correutos, fuxendo del significáu popular. Diferénciense de los d'usu práuticu porque'l so oxetivu nun ye dar a conocer l'usu vulgar d'una pallabra, sinón alvertir d'ésti y proponer alternatives afayadices pa fines específicos.
  • Tesauru: Son obras nes que se rellacionen abondes pallabres que tienen una rellación direuta o indireuta cola pallabra consultada. Nun son, diccionarios de sinónimos, pos les pallabres llistaes nun tienen un significáu equivalente o asemeyáu.
  • Diccionariu ideolóxicu: Atópense les pallabres según la so asociación con una idega. D'idees xenerales pártese fasta aportar a un llistáu de pallabres con dalguna rellación. Por exemplu, p'atopar el nome de determináu collor verde que nun somos pa remembrar, búscase nel grupu "natura"; dientro d'ésti, nel grupu "lluz"; dientro d'ésti, nel grupu "collor", llueu nel grupu "verde" y ehí atoparáse'l tipu específicu.

Nun s'ha tracamundiar un diccionariu con una enciclopedia. El primeru ufierta información breve del significáu d'una pallabra. Pol contrariu, la persona que consulta una encicplopedia nagua por atopar una información bayurosa sobro'l conceutu o tema, col envís de conocer con detalles abondos tolo relativu a él. Uiquipedia ye exemplu d'un tipu específicu d'enciclopedia.

Los diccionarios son tradicionalmente llibros. Sicasí, anguaño tamién hai diccionarios en soportes dixitales, como CD y DVD, y puen consultase dellos na rede como por exemplu'l [[Diccionariu de l'Academia de la Llingua Asturiana|DALLA]. Popularizáronse tamién los diccionarios elleutrónicos portátiles que tán fechos por una pantalla y un tecláu que contien polo xeneral dellos diccionarios nel interior.

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Enllaces externos[editar | editar la fonte]

Diccionariu
Wikimedia Commons tien archivos rellacionaos con: