Azerbaiyán

De Uiquipedia

Saltar a: navegación, busca
Azərbaycan Respublikası
República d'Azerbaiyán
Bandera d'Azerbaiyán Escudu d'Azerbaiyán
Bandera d'Azerbaiyán Escudu d'Azerbaiyán
Lema nacional: Nun tien
Himnu nacional: Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni
Situación de Azerbaiyán
Capital
 • Población
 • Coordenaes
Bakú
1.900.000 (2003)
40°22′ N 49°53′ E
Principal ciudá Bakú
Idiomes oficiales Azerí
Forma de gobiernu República presidencialista
Ilham Aliyev
Artur Rasizade
Independencia
 • Declarada
 • Reconocida
De la Xunión Soviética
19 de payares de 1990
30 d'agostu de 1991
Superficie
 • Total
 • % agua
Llendes
Costes
Puestu 111u
86.600 km²
Cuasi inexistente
2.013 km
Nun tien
Población
 • Total
 • Densidá
Puestu 91u
8.532.400 (2007 est.)
90 hab./km²
PIB
 • Total (2007)
 • PIB per cápita
Puestu 73u
US$ 65.469 millones
US$ 7.656(2007)
Moneda Manat azerí (AZM)
Xentiliciu Azerbaiyanu/a
Fusu horariu
 • en branu
(UTC+4)
(UTC+5)
Dominiu Internet .az
Códigu telefónicu +994
Prefixu radiofónicu 4JA-4KZ
Códigu ISO 031 / AZE / AZ
Miembru de: ONU, OSCE, OCE, COE

La República d'Azerbaiyán (azerí: Azərbaycan ó Азәрбајҹан, rusu: Азербайджа́н), ye un país del Cáucasu xunto al Mar Caspiu, llendando con Rusia pel norte, con Xorxa y Armenia pel oeste ya Irán pel sur.

Tabla de conteníos

[editar] Historia

Perteneciente a Irán (entós Persia), Azerbaiyán foi ocupada por Rusia nel sieglu XVIII, tando dividíu'l territoriu hasta entós en tres provincies: Arran, Shervan y Nakhjavan.

L'alministración rusa entamó a fines del sieglu XIX la esplotación de los campos petrolíferos de Bakú. Tres la revolución de 1917, toa la transcaucasia algamó la independencia, pero terminada la guerra civil foi reincorporada a la nueva Unión Soviética, col estatus de República.

Algamó definitivamente la independencia en 1991.

Con anterioridá a esa fecha, comenzó el conflictu bélicu pol control de Nagorno-Karabaj, un enclave autónomu dientro d'Azerbaiyán pero de mayoría armenia. El conflictu causó 750.000 refuxaos y la perda del 14% del territoriu.

[editar] Gobiernu y política

Azerbaiyán ye una República presidencial. El Presidente ye elexíu per un períodu de 5 años. El poder llexislativu ta en manes de la Asamblea Nacional, un muérganu elexíu democráticamente y que tien 50 miembros.

La mayoría d'edá ta nos 18 años.

Los críticos del sistema políticu considérenlu en realidá una cleptocracia. La corrupción ta instalada en toos los niveles.

[editar] Organización político-alministrativa

Azerbaiyán ta dividía en:

Abseron Rayonu, Agcabadi Rayonu, Agdam Rayonu, Agdas Rayonu, Agstafa Rayonu, Agsu Rayonu, Ali Bayramli Sahari*, Astara Rayonu, Bakú Sahari*, Balakan Rayonu, Barda Rayonu, Beylaqan Rayonu, Bilasuvar Rayonu, Cabrayil Rayonu, Calilabad Rayonu, Daskasan Rayonu, Davaci Rayonu, Fuzuli Rayonu, Gadabay Rayonu, Ganca Sahari*, Goranboy Rayonu, Goycay Rayonu, Haciqabul Rayonu, Imisli Rayonu, Ismayilli Rayonu, Kalbacar Rayonu, Kurdamir Rayonu, Lacin Rayonu, Lankaran Rayonu, Lankaran Sahari*, Lerik Rayonu, Masalli Rayonu, Mingacevir Sahari*, Naftalan Sahari*, República autónoma de Naxcivan**, Neftcala Rayonu, Oguz Rayonu, Qabala Rayonu, Qax Rayonu, Qazax Rayonu, Qobustan Rayonu, Quba Rayonu, Qubadli Rayonu, Qusar Rayonu, Saatli Rayonu, Sabirabad Rayonu, Saki Rayonu, Saki Sahari*, Salyan Rayonu, Samaxi Rayonu, Samkir Rayonu, Samux Rayonu, Siyazan Rayonu, Sumqayit Sahari*, Susa Rayonu, Susa Sahari*, Tartar Rayonu, Tovuz Rayonu, Ucar Rayonu, Xacmaz Rayonu, Xankandi Sahari*, Xanlar Rayonu, Xizi Rayonu, Xocali Rayonu, Xocavand Rayonu, Yardimli Rayonu, Yevlax Rayonu, Yevlax Sahari*, Zangilan Rayonu, Zaqatala Rayonu, Zardab Rayonu.

[editar] Xeografía

El relieve d'Azerbaiyán ta condicionáu pola cordillera del Caúcasu, qu'algama una altitú de 4.480 metros nel monte Bazar Djuzi. Sólo la fastera sur (atravesada pol ríu Kura) permite l'agricultura.

Perteneciente a Azerbaiyán pero separtada físicamente d'él, alcuéntrase la república autónoma de Naxcivan (o Najicheván), que llenda con Irán y Armenia.

L'enclave de Nagorno-Karabakh paez definitivamente perdíu.

[editar] Economía

Pese a los abondantes recursos petrolíferos, el país nun pudo hasta agora salir del marasmu económicu que siguió al esborru de la Unión Soviética.

La economía ta basada na industria, incluyendo construcción de maquinaria, refináu de petróleu (del que'l país ye un productor mui importante), industria testil y química.

L'agricultura respresenta un terciu del PIB. Los regadíos tan perestendios. Nes tierres baxes, al lláu del Mar Caspiu el clima permite'l cultivu d'algodón, frutes, , tabacu y otros cultivos típicos de los climes subtropicales. El guxán de seda cultívase pa'l so aprovechamientu na industria testil. Nes zones monteses del norte y del oeste prautícase la ganadería: vaques, oveyes y cabres. Nel Mar Caspiu praútícase la pesca, ente la qu'hai que citar la del esturión.

[editar] Demografía

Alredor del 80% de la población ye étnicamente azerí (musulmanes de llingua perteneciente a la rama irania de la familia indoeuropea). Esti pueblu ta presente n'Irán, u esisten dos provincies del mesmu nome.

El restu de la población ye rusa, armenia y d'otres etnies.

[editar] Cultura

[editar] Natura


Países d'Asia
Afganistán | Arabia Saudina | Armenia | Azerbaiyán | Bahrein | Bangladesh | Brunei | Bután | Camboya | China | Corea del Norte | Corea del Sur | Emiratos Árabes Uníos | Filipines | India | Indonesia | Iraq | Irán | Israel | Kazakhistán | Kuwait | Laos | Líbano | Malasia | Maldives | Mongolia | Myanmar | Nepal | Omán | Paquistán | Qatar | Kirguistán | Rusia | Singapur | Siria | Sri Lanka | Tailandia | Taiwán | Tayiquistán | Turkmenistán | Uzbequistán | Vietnam | Xapón | Xorxa | Xordania | Yemen


Bandeira de la OCI Organización de la Conferencia Islámica Bandeira de la OCI
Afganistán | Albania | Arabia Saudina | Arxelia | Azerbaiyán | Bahrain | Bangladesh | Benín | Brunei | Burkina Faso | Camerún | Islles Comores | Chad | Costa de Marfil | Emiratos Árabes Uníos | Exipto | Gabón | Gambia | Guinea | Guinea-Bissau | Guyana | Indonesia | Irán | Irak | Kazakhistán | Kuwait | Kirguistán | Líbano | Libia | Malasia | Maldives | Malí | Mauritania | Marruecos | Mozambique | Níxer | Nixeria | Omán | Paquistán | Palestina | Qatar | Senegal | Sierra Leona | Somalia | Sudán | Surinam | Siria | Tayiquistán | Togo | Túnez | Turquía | Turkmenistán | Uganda | Uzbequistán | Yemen | Yibuti | Xordania |
Ferramientes personales
Otres llingües