Asturianu oriental

De Uiquipedia

L'asturianu oriental ye una variante del asturianu que se fala ente'l ríu Seya y la frontera con Cantabria inclús internándose nesta comunidá. Nos últimos tiempos surdió una griesca ente los vecinos de Ribedeva y Las Peñamelleras, porque según ellos, nesta faza lo que se fala ye un dialeutu del castellán nomáu montañés y non asturianu; por eso en dellos mapes del dominiu apaez la franxa más oriental como castellana.

Rasgos

• Zarramientu de la -a cabera en -e: puerte, vieye, cerque... (puerta, vieya, cerca)
• Zarramientu (en delles zones más qu'otres) de la -e en -i: llechi, ḥuenti (lleche, fonte)
• Plural en -as: las cabañas, las ñeñas, los parllamentaristas (les cabañes, les neñes)
• Aspiración de la 'f' llatina: ḥariñe, aḥumáu, ḥitu (fariña, afumáu, fitu)
• Les pallabres qu'entamen por n- fáenlo en ñ-: ñuestru, ñuevas (nuesu, nuevas)
• Posesivos mi, tu, su, ñuestru, vuestru (mio, to, so, nuesu, vuesu)
• Pronombres átonos mi, ti; diomi, frayóti (diote, frayóte)
• Terminanza del neutru en -u: materie primu, ḥariñe blancu (materia primo, fariña blanco)
• Camuda la forma bue por güe: güenu (bonu)
• Aspiración de la 'f' nos diptongos en 'ue': ḥuercie, ḥuenti (fuercia, fonte)
• Conxuganza irregular verbal de dellos verbos respeutu al normativu como'l ser: ero llaniscu (soi llaniscu) o Lluis e llaniscu (Lluis ye llaniscu)

Nota: Na fastera más ocidental d'esti dominiu caltiénse el plural femenín en -es (les cases), pero conviértese en -as na parte central y oriental. Probablemente notres dómines les cases pronunciábase más al oriente (la prueba ye'l topónimu Llanes).